Blog

<p>ეს სასიგნალო გზა წამყვან როლს ასრულებს როგორც განვითარების ემბრიონალურ სტადიაზე ისე ზრდასრულთა შემთხვევაში სომატური ღეროვანი უჯრედების გადარჩენაში. მისი სახელი ლიგანდის დასახელებიდან მომდინარეობს. (Hedgehog ინგლ. ზღარბი) ამათგან ყველაზე უკეთ შესწავლილი ცილაა Sonic Hedgehog-ი რომელიც პოსტტრანსლაციურ მოდიფიკაციას განიცდის&nbsp; მას ქოლესტეროლი ებმის და ის მოქმედებს პარაკრინულად სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების მსგავსად. სასიგნალო გზა ირთვება SHH Patched (იგივე PTCH) რეცეპტორთან დაკავშირების შემდეგ. მოსვენებულ მდგომარეობაში PTCH აფერხებს ცილა SMO შემცველი ვეზიკულების შერწყმას. ლიგანდის დაკავშირების შემდეგ ის ამ უნარს კარგავს. აქტივდება ტრანსკრიფციის ფაქტორები GLI1 GLI2 და GLI3&nbsp;</p><figure id="figure-h5f46gw9j5mf76im9w"><img id="h5f46gw9j5mf76im9w" src="https://cdn.durable.co/blocks/d6mVY51MRorGbZV23o6E7ruRGdrIRnUcLFOEBfu7DejoYh9P68y7G9iomk9HTaIU.png" alt="" title="" class="object-cover bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 3/2; object-position: 45% 25%;" data-corners="default" data-aspect="3:2" data-caption="" data-positionx="45%" data-positiony="25%" data-fullwidth="false" data-mce-src="https://cdn.durable.co/blocks/d6mVY51MRorGbZV23o6E7ruRGdrIRnUcLFOEBfu7DejoYh9P68y7G9iomk9HTaIU.png" data-mce-style="aspect-ratio: 3/2; object-position: 45% 25%;"></figure><p>GLI1 და &nbsp;GLI2 ტრანსკრიფციის პროცესებს ააქტივებს და ხელს უწყობს უჯრედების გადარჩენას &nbsp;ხოლო GLI3 აფერხებს ამ პროცესებს ამ ტრანსკრიფციის ფაქტორების აქტივაციის მექანიზმი ბოლომდე შესწავლილი არ არის თუმცა სავარაუდოა რომ ისინი აქტივაციამდე ციტოსკელეტს არიან მიმაგრებულნი ხოლო აქტივაციის შემდეგ ტრანსლოცირდებიან ბირთვში. ტრანსლოკაციას აფერხებს ცილა SUFU და PKA GLI1 და &nbsp;GLI2 მუტაცია ემბრიონული განვითარების სტადიაზე იწვევს ურთულეს ტერატოგენულ ეფექებს.</p><h3>გამოყენებული ლიტერატურა&nbsp;</h3><p>Molekulare Onkologie Entshtehung Progression Klinische Aspekte</p><p>Christoph Wagener,Oliver Müller</p>

Hedgehog სასიგნალო გზა

Malignant cells, bronchoalveolar lavage(BAL) adenocarcinoma, show cellular material composed of atypical epithelial cells, acute and chronic inflammatory cells. Cytology test

<p>2024 წელს ვერონიკა მარაბიტის ხელმძღვანელობით,ჩატარდა მორიგი კვლევა სადაც მეცნიერებმა შეისწავლეს სხვადასხვა ტიპის ონკოლოგიური დაავადებების განვითარების მექანიზმები მათ აღმოაჩინეს,რომ სხვადასხვა ტიპის სიმსივნური უჯრედები არათუ ცალკეულ კლასტერებს წარმოქმნიან არამედ პირიქით ისინი მიკროტუბულების საშუალებით მჭიდრო კავშირს ამყარბენ ახლომდებარე ჯანმრთელ უჯრედებთან იქნება ეს ნეირონები, T უჯრედები თუ სხვანი და პარავენ მათ მიტოქონდრიებს რის ხარჯზეც თავად გადარჩებიან და უკონტროლო გამრავლებას განაგრძობენ ხოლო ჯანმრთელი უჯრედების უმეტესობას სასიცოცხლო ენერგიის გარეშე ტოვებენ.2025 წელს ალაბამას უნივერსიტეტში ჩაატარეს ექსპერიმენტი სადაც გამოიყენეს ბოტულინის ტოქსინი რათა დაებლოკათ მიტოქონდრიების გადატანა ჯანმრთელიდან სიმსივნური უჯრედებისაკენ რამაც მკვეთრად შეაფერხა სიმსივნური უჯრედების ზრდა და გამრავლება და გამოიწვია სიმსივნური უჯრედების ზომაში შემცირებაც.&nbsp; სავარაუდოა,რომ&nbsp; აღნიშნული პროცესი წარმოადგენს ერთ-ერთ მთავარ მექანიზმს სიმსივნის ზრდისა და გამრავლებისათვის და მისი მექანიზმების შესწავლა საშუალებას იძლევა შევქმნათ ახალი სელექტიური უსაბრთხო მედიკამენტები რომლებიც მოახდენს სხვადასხვა ონკოლოგიური დაავადებების სრულ განკურნებაში.</p><figure id="figure-rqf8tdytq8mf419aq8" data-full-width=""><iframe id="rqf8tdytq8mf419aq8" src="https://www.youtube.com/embed/U6VpUBDtUCc" class="w-full bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9;" allowfullscreen="" data-url="https://www.youtube.com/shorts/U6VpUBDtUCc" data-corners="default" data-fullwidth="true" data-mce-src="https://www.youtube.com/embed/U6VpUBDtUCc" data-mce-style="aspect-ratio: 16/9;"></iframe></figure><h3>გამოყენებული ლიტერატურა</h3><p>Veronica Marabitti 1, Elisabetta Vulpis 1, Francesca Nazio 2, Silvia Campello 2</p><p>Received 8 June 2024, Revised 8 August 2024, Accepted 26 August 2024, Available online 30 August 2024, Version of Record 4 September 2024.</p><p>https://www.youtube.com/shorts/U6VpUBDtUCc</p>

სიმსივნის უჯრედები მიტოქონდრიებს იპარავენ!

იონოტროპულ რეცეპტორთა სტრუქტურა

<p>2025 წელს მირრასსულ თავაკოლის ხელმძღვანელობით კრიო-ელექტრონული ტომოგრაფიის გამოყენებით აღმოაჩინეს ატიპური ჰემიფუზირებული მოლეკულები რომელთა შეხების ზედაპირი ძალიან დიდია გარდა ამისა მათ გააჩნიათ 42 ნმ-ის მქონე პროტეოლიპიდური გარსი</p><figure id="figure-2bhr0buzej8mf1eijm9"><img id="2bhr0buzej8mf1eijm9" src="https://cdn.durable.co/blocks/1DiCQDjDxS2WZ6OTWUA2HK9b63ReFZ60MHpnAq1zm2p4BWLdKPV3vMLoBZQJVanw.jpg" alt="" title="" class="object-cover bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl selected" style="aspect-ratio: 1/1; object-position: center center;" data-corners="default" data-aspect="1:1" data-caption="" data-positionx="undefined" data-positiony="undefined" data-fullwidth="false" data-mce-src="https://cdn.durable.co/blocks/1DiCQDjDxS2WZ6OTWUA2HK9b63ReFZ60MHpnAq1zm2p4BWLdKPV3vMLoBZQJVanw.jpg" data-mce-style="aspect-ratio: 1/1; object-position: center center;" data-mce-selected="1"></figure><p> აღსანიშნავია რომ ისინი კლასიკური ენდოციტოზის პროცესში&nbsp; მონაწილეობას არ იღებენ თუმცა ამასთანავე გააჩნიათ სამარაგო და სხვადასხვა ნივთიერებების გადამუშავების ფუნქციაც. როგორც აღინიშნა ეს ჰეტეროტიპიური ვეზიკულებია</p><figure id="figure-rmpgquklafmf1eqw73" data-full-width=""><img id="rmpgquklafmf1eqw73" src="https://cdn.durable.co/blocks/4djlljjodzTMP07unwK3HOfrz8lDFmmowkzng1Skx9Si8hTgfIqqC3i7jHobuHH8.jpg" alt="" title="" class="object-cover bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 1/1; object-position: center center;" data-corners="default" data-aspect="1:1" data-caption="" data-positionx="undefined" data-positiony="undefined" data-fullwidth="true" data-mce-src="https://cdn.durable.co/blocks/4djlljjodzTMP07unwK3HOfrz8lDFmmowkzng1Skx9Si8hTgfIqqC3i7jHobuHH8.jpg" data-mce-style="aspect-ratio: 1/1; object-position: center center;"></figure><p> რომლებიც ერთმანეთთან მხოლოდ გარე ზედაპირებით არიან შერწყმულნი ერთმანეთთან და მათი შიდა ზედაპირები განცალკევებული რჩება. ამ ვეზიკულებისა და პროტეოლიპიდების დაჯგუფებები ცალკე ორგანელებს წარმოადგენენ და მათ ჰემიფუზომები ეწოდება. ორგანიზმში მათი რაოდენობა 10% აღწევს და მათი აგებულებიდან გამომდინარე სავარაუდოა რომ ისინი ასრულებენ სატრანსპორტო ფუნქციას სხვადასხვა ვეზიკულებისა და ორგანელებისთვისაც, თუმცა მათი ფუნქციები და მოქმედების მექანიზმები ისევე როგორც მათი როლი სხვადასხვა ნეიროპათოლოგიების დროს უდიდესი ინტერესის საგანს წარმოადგენს. ცნობილია ისიც რომ ზოგიერთ შემთხვევაში სინაპსური ვეზიკულები ნეიროტრანსმიტერებისაგან მხოლოდ და მხოლოდ ნაწილობრივ თავისუფლდება შესაბამისად საინტერესოა ჰემიფუზომების როლის შესწავლა სინაპსური ტრანსმისიის სხვადასხვა დარღვევების განვითარებაშიც. მეორეს მხრივ აუცილებელია შევამოწმოთ არსებობს თუარა გარკვეული კორელაციები გენეტიკურ მუტაციებსა და ჰემიფუზომების დისფუნქციას შორის სხვადასხვა ნევროლოგიური დაავადებების დროს დადებითი შედეგის ქონა საშუალებას მოგვცემს მოვახდინოთ გარკვეულ გენთა ედიტირება და აღნიშნულ დაავადებათა სრული განკურნება ან პრევენცია.</p><figure id="figure-t3qx2z02yfmf1cq2w1" data-full-width=""><iframe id="t3qx2z02yfmf1cq2w1" src="https://www.youtube.com/embed/fXFkEhf0elg" class="w-full bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9;" allowfullscreen="" data-url="https://www.youtube.com/watch?v=fXFkEhf0elg" data-corners="default" data-fullwidth="true" data-mce-src="https://www.youtube.com/embed/fXFkEhf0elg" data-mce-style="aspect-ratio: 16/9;"></iframe></figure><h3>გამოყენებული ლიტერატურა&nbsp;</h3><p><strong>Tavakoli, A., Hu, S., Ebrahim, S. et al. Hemifusomes and interacting proteolipid nanodroplets mediate multi-vesicular body formation. Nat Commun 16, 4609 (2025)</strong></p><p><br></p>

ჰემიფუზომა

Monoclonal antibody treatment in Melanoma - closeup view 3d illustration

<p>ტრასტიზუმაბი და პერტუზუმაბი წარმოადგენენ მონოკლონურ ანტისხეულებს რომელთა სამიზნეა HER2 ეს რეცეპტორი მიეკუთვნება EGFR ოჯახს და თიროზინკინაზური რეცეპტორია მისი აქტივაცია ხდება დიმერიზაციის შემდეგ და როგორც თქვენთვის ცნობილია ის იწვევს როგორც PI3K/Akt ისე MAP კასკადის აქტივაციას ორივე მედიკამენტი როგორც ტრასტიზუმაბი ისე პერტუზუმაბი უკავშირდებიან ამ რეცეპტორის უჯრედგარე ნაწილს და ხელს უშლიან დიმერიზაციის პროცესს. როგორც უკვე ცნობილია აღნიშნული რეცეპტორის გაძლიერებული ექსპრესია შეიძლება შეგვხვდეს როგორც მკერდის ავთვისებიანი ისე კეთილთვისებიანი სიმსივნეების დროს რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია ასეთ მდგომარეობაში რეცეპტორმა ჰომო ან ჰეტეროდიმერები შეიძლება წარმოქმნას ლიგანდის თანაობის გარეშეც ამიტომ ხშირად ინიშნება კომბინირებული მკურნალობაც ტრასტიზუმაბისა და პერტუზუმაბის გამოყენებით.აღსანიშნავია ისიც რომ ეფექტურობისა და სელექტიურობის გასაზრდელად მეცნიერებმა შექმნეს კომბინირებული მედიკამენტი TDM1 რომელიც ტრასტუზიმაბის თიოესტერია და სიმსივნური უჯრედის მიკროტუბულების აწყობას აფერხებს თუმცა როგორც უკვე აღინიშნა ეს მედიკამენტი ტრასტუზიმაბის წყალობით სელექტიური რჩება მხოლოდ იმ სიმსივნური უჯრედების მიმართ სადაც აღინიშნება HER2 გაძლიერებული ექსპრესია. TDM1 უჯრედში შეღწევის შემდეგ ფერხდება როგორც HER2 ჰომო და ჰეტეროდიმერების წარმოქმნა ისე სიმსივნური უჯრედების მიერ მიკროტუბულების აწყობა და მათი მთლიანი უჯრედული ციკლი რაც საბოლოო ჯამში იწვევს ამ უჯრედების აპოპტოზს და სიმსივნური წარმონაქმნების ზომაში შემცირებას.&nbsp;</p><figure id="figure-umf4hgmckemeyjsd4u"data-full-width><iframe id="umf4hgmckemeyjsd4u" src="https://www.youtube.com/embed/jq5cqBeL73M" class="w-full bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9" allow="autoplay; encrypted-media" allowFullScreen="" data-url="https://www.youtube.com/watch?v=jq5cqBeL73M" data-corners="default" data-fullWidth="true"></iframe></figure><p><br data-mce-bogus="1"></p>

ტრასტიზუმაბის პერტუზუმაბისა და TDM1 მოქმედების მექანიზმი

Tumor microenvironment concept with cancer cells, T-Cells, nanoparticles, cancer associated fibroblast layer of tumor microenvironment normal cells, molecules, and blood vessels

<p>ანგიოგენეზი ფიზიოლოგიურ პირობებში ადამიანის ორგანიზმისათვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი პროცესია. ანგიოგენეზი სხვადასხვა ტიპის ონკოლოგიური დაავადებების განვითარებაში წამყვან როლს ასრულებს. ის ხელს უწყობს სიმსივნური უჯრედების ლოკალურ ინვაზიას,მეტასტაზირებას,საკვები ნივთიერებებითა და ზრდის ფაქტორებით მომარაგებას.ამ პროცესში წამყვან როლს რამოდენიმე ცილა ასულებს ესენია VEGF ვასკულარული ენდოთელიალური ზრდის ფაქტორი ასევე ცილა EGFL7 და α5β1ინტეგრინი მათი გაძლიერებული ექსპრესია ნანახია როგორც ჯანმრთელი უჯრედების ისე სიმსივნური უჯრედების ენდოთელურ უჯრედებში ამ ცილათა სასიგნალო გზების შესწავლა საშუალებას იძლევა ვიპოვოთ ახალი თერაპიული სამიზნეები და შევქმნათ ინოვაციური უსაბრთხო მედიკამენტები რომლებიც შეაჩერებს სიმსივნური უჯრედების ანგიოგენეზს და ხელს შეუწყობს მათ კვდომას მაგრამ ამასთანავე იქნება მკვეთრად სელექტიური მაქსიმალურად უსაბრთხო და ეფექტური.</p><figure id="figure-a90lgi231imeucdsb9"><iframe id="a90lgi231imeucdsb9" src="https://www.youtube.com/embed/95n4uIS06Qc" class="w-full bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9" allow="autoplay; encrypted-media" allowFullScreen="" data-url="https://www.youtube.com/watch?v=95n4uIS06Qc" data-corners="default" data-fullWidth="false"></iframe></figure>

CellSignal

მოლეკულური მედიცინის პლატფორმა-უჯრედიდან კლინიკამდე

Hedgehog სასიგნალო გზა

სიმსივნის უჯრედები მიტოქონდრიებს იპარავენ!

იონოტროპულ რეცეპტორთა სტრუქტურა

ჰემიფუზომა

ტრასტიზუმაბის პერტუზუმაბისა და TDM1 მოქმედების მექანიზმი

ანგიოგენეზის როლი ონკოლოგიაში