Blog

<p>სხვადასხვა ზრდის ფაქტორთა ErbB რეცეპტორებთან დაკავშირების შემდეგ ხდება მათი დიმერიზაცია და იწყება ტრანსფოსფორილირების პროცესი რის შემდეგაც უჯრედში ირთვება სხვადასხვა სასიგნალო გზები</p><p>&nbsp;ErbB რეცეპტორების ლიგანდები მრავალ უჯრედულ პროცესს &nbsp;არეგულირებენ მათ შორის: უჯრედული ციკლის მიმდინარეობას უჯრდის პროლიფერაციას, აპოპტოზს ცილის სინთეზს, მეტაბოლიზმსა და დიფერენცირებას &nbsp;ჭრილობების შეხორცებას, ახალშობილთა ზრდასა და განვითარებას აგრეთვე ქსოვილთა წარმოქმნას.</p><p>ErbB რეცეპტორების სიგნალიზაციის ცვლილება &nbsp;ონკოგენეზის მიზეზი ხდება იწვევს რა ინტენსიურ პროლიფერაციასა და ზრდას, აპოპტოზის პროცესების დათრგუნვის პარალელურად რის წყალობითაც აქტიურდება მეტასტაზირებისათვის აუცილებელი პროცესები როგორიცაა ინვაზია მიგრაცია და ნეო-ანგიოგენეზი.</p><h3>1.1 ErbB რეცეპტორები და მათი სტრუქტურა</h3><figure id="figure-ailzh04qalme615f9d"><img id="ailzh04qalme615f9d" src="https://media.gettyimages.com/id/1252877582/photo/the-structure-of-the-protein-molecule-tumor-marker-glioblastoma.jpg?b=1&amp;s=2048x2048&amp;w=0&amp;k=20&amp;c=7FOTU63PcTP0J8NNeeucwFl0rRY2_gsYPbyKLFImCBI=" alt="The structure of the protein molecule, tumor marker glioblastoma." title="The structure of the protein molecule, tumor marker glioblastoma." class="object-cover bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;" data-corners="default" data-aspect="16:9" data-caption="" data-positionx="undefined" data-positiony="undefined" data-fullwidth="false" data-mce-src="https://media.gettyimages.com/id/1252877582/photo/the-structure-of-the-protein-molecule-tumor-marker-glioblastoma.jpg?b=1&amp;s=2048x2048&amp;w=0&amp;k=20&amp;c=7FOTU63PcTP0J8NNeeucwFl0rRY2_gsYPbyKLFImCBI=" data-mce-style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;"></figure><p>ეპიდერმული ზრდის ფაქტორის რეცეპტორი (EGFR/HER1) და ამავე ოჯახის სხვა წევრები (c-ErbB2/HER2/neu, ErbB3/HER3 და ErbB4/HER4) წ 160–190 კდას ზომის ტრანსმემბრანულ (I ტიპის) თიროზინ-კინაზური რეცეპტორებია თითოეული მათგანი შედგება: ექსტრაცელულარული ლიგანდშემაკავშირებელი &nbsp;ცისტეინით მდიდარი დომენებისგან, ტრანსმემბრანული რეგიონისაგან და უჯრედშიდა &nbsp;კინაზური დომენისგან C ტერმინალური ბოლოთი &nbsp;რომელიც აუცილებელია რეცეპტორის აქტივობის რეგულირებისთვის. EGFR იყო ამ ოჯახის პირველი იდენტიფიცირებული წევრი; ეს არის 170 კდა ზომის გლიკოპროტეინი. რეცეპტორის ზრდის ფაქტორის ლიგანდთან (ეპიდერმული ზრდის ფაქტორი, EGF) გამოყოფა პირველად 1979 წელს შეძლეს. (McKanna და სხვ.).ERbB2 ErbB3 ჰეტეროდიმერიზაციის შემდეგ რეცეპტორთა ERbB2 ბოლო ააქტივებს MAP კასკადს ხოლო ErbB3 კი PI3K/AKT კასკადს</p><p>რაც განპირობებულია თიროზინკინაზურ რეცეპტორთა კატალიზურ დომენში არსებულ ამინომჟავათა განსხვავებებით. ErbB3 ლიგანდით აქტივაციის შემდეგ როგორც უკვე აღვნიშნეთ აქტივდება PI3K/AKT სასიგნალო გზა.&nbsp;</p><figure id="figure-y2464kif2me61b4wg"><img id="y2464kif2me61b4wg" src="https://cdn.durable.co/blocks/7Nz5d9EmCChjOENg3nWRqqV15ob6xM6To9DHvKecXmYl1iZoIRfWmz5o6qZE689n.png" alt="" title="" class="object-cover bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;" data-corners="default" data-aspect="16:9" data-caption="" data-positionx="undefined" data-positiony="undefined" data-fullwidth="false" data-mce-src="https://cdn.durable.co/blocks/7Nz5d9EmCChjOENg3nWRqqV15ob6xM6To9DHvKecXmYl1iZoIRfWmz5o6qZE689n.png" data-mce-style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;"></figure><p> ამ დროს PI3K გარდაქმნის PIP2-ს PIP3-ად. ამ პროცესის შედეგად პროტეინკინაზა B (AKT) გადაადგილდება უჯრედის მემბრანისაკენ იცვლის კონფორმაციას და ფოსფატიდილინოზიტოლდამოკიდებული პროტეინკინაზა 1 (PDK1) საშუალებით აქტივდება. მისი აქტივაცია იწვევს ისეთი ცილების ფოსფორილირებას როგორიცაა FOXO და mTORC1 ამ პროცესების ინჰიბიტორს წარმოადგენს ფოსფატაზა ცილა PTEN რომელიც &nbsp;PIP3 ისევ PIP2-ად გარდაქმნის და ამით აინჰიბირებს პროტეინკინაზა AKT-ს. PTEN ცილის ფუნქცია მხოლოდ პროტეინკინაზა B ინჰიბირება არ არის არამედ MAPK/ERK სასიგნალო გზასაც რითაც ის აჩერებს უჯრედის პროლიფერაციის პროცესს და ასევე FAK ცილას რომელიც Src ცილების ოჯახს მიეკუთვნება და უჯრედების მიგრაციას უწყობს ხელს ის დიდ როლს თამაშობს სხვადასხვა ტიპის სიმსივნეების მეტასტაზირების პროცესში. ამრიგად PTEN ფიზიოლოგიურ პირობებში მნიშვნელოვანი რეგულატორის როლს ასრულებს. PI3K/AKT პარალელურად თიროზინკინაზური რეცეპტორის კატალიზურ დომენთან სხვადასხვა შუალედური ცილები Grb2/SOS წარმოქმნიან კომპლექსებს რის საშუალებითაც ინფორმაცია Ras ცილას გადაეცემა რომელიც GTP მიერთების შემდეგ აქტივდება ჩამოსცილდება აღნიშნულ კომპლექსს და ააქტივებს Raf ცილას რომელიც თავის მხრივ კიდევ ერთ კინაზას ააქტივებს ეს კი MAP კინაზას შედეგად კიდევ ერთი სასიგნალო გზა MAP კასკადი ირთვება ის სხვადასხვა ტრანსკრიპციის ფაქტორების აქტივაციასა და რიბოსომული ცილების სინთეზს აჩქარებს და უჯრედი ინტერფაზიდან მიტოზის ფაზაში გადაჰყავს.ირთვება JAK/STAT სასიგნალო გზაც რომელიც ასევე უჯრედის პროლიფერაციას უწყობს ხელს.&nbsp;</p><figure id="figure-552euu5b2me617tfr"><img id="552euu5b2me617tfr" src="https://cdn.durable.co/blocks/82P7TBiHaGrucL7I735i23Kw83VDPInD8rbGtxjZerwosicIH2la8yTjlto974Me.png" alt="" title="" class="object-cover bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;" data-corners="default" data-aspect="16:9" data-caption="" data-positionx="undefined" data-positiony="undefined" data-fullwidth="false" data-mce-src="https://cdn.durable.co/blocks/82P7TBiHaGrucL7I735i23Kw83VDPInD8rbGtxjZerwosicIH2la8yTjlto974Me.png" data-mce-style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;"></figure><p>ErbB რეცეპტორთა ექსპრესიისა და ფუნქციის დისრეგულაცია სიმსივნის მრავალი ტიპისთვისაა დამახასიათებელი მათ შორის მკერდის საკვერცხის ტვინის კუჭ-ნაწლავის ტრაქტისა და პროსტატის სიმსივნეების დროს.დისფუნქციის გამომწვევი რამოდენიმე მექანიზმი არსებობს ესენია:მუტაციები,რეცეპტორთა ადაპტორულ ცილათა და ლიგანდთა გაძლიერებული ექსპრესია ისევე როგორც სასიგნალო გზებში მონაწილე სხვადასხვა კომპონენტების ლოკალიზაციის ცვლილება.მკერდის სიმსივნის ერთ-ერთი ფორმის მაღალი გრადაციის დუქტალური კარცინომის დროს აღინიშნება ErbB2,რეცეპტორთა ჰიპერექსპრესია.მაშინ როდესაც მკერდის კეთილთვისებიანი სიმსივნეების არსებობის დროს ამ რეცეპტორთა რაოდენობა მკვეთრად მცირდება.საერთო ჯამში ErbB2 რეცეპტორთა ჰიპერექსპრესია მკერდის სიმსივნეების შემხვევათა დაახლოებით 25-30% აღინიშნება.ასევე აუცილებელია აღვნიშნოთ,რომ &nbsp;კვლევების შედეგები აჩვენებს,რომ მისი ჰიპერექსპრესია ვითარდება უშუალოდ პათოლოგიური პროცესების მიმდინარეობის პარალელურად.გარკვეული მტკიცებულებები არსებობს იმის შესახებაც,რომ HER2 ჰიპერექსპრესია სიმსივნური უჯრედების მეტასტაზირებას უწყობს ხელს. ნეოპლასტიური ტრანსფორმაციისათვის მხოლოდ HER2/ErbB2 ჰიპერექსპრესია და დიმერიზაცია საკმარისი არ არის საჭიროა მათი &nbsp;ErbB3 კოექსპრესია თუმცა ნაწილობრივ ტრანსფორმირებულ უჯრედებში &nbsp;HER2 ჰომოდიმერების ჰიპერექსპრესია უჯრედის პროლიფერაციას უწყობს ხელს.აღსანიშნავია ისიც,რომ HER2 HER2 ჰომოდიმერები წარმოიქმნება ლიგანდის არსებობის გარეშეც.გარდა ამისა ამ რეცეპტორს სხვა ჰომოლოგიურ ცილებთან მაგალითად ErbB2 თან მაღალი აფინობით წარმოქმნის დიმერებს რაც თავისთავად ნიშნავს იმას,რომ HER2 ჰიპერექსპრესია ზრდის ნეოპლასტიკური ტრანსფორმაციისა და სიმსივნური უჯრედების მეტასტაზირების რისკს.EGFR გენის ამპლიფიკაცია და რეცეპტორის პათოლოგიური ჰიპერექსპრესია &nbsp;საკვერცხისა და ეპითელურ სიმსივნეთა 70%-შია ჰიპერექსპრესირებული.თუმცა ამ ოჯახის ყველა რეცეპტორის ჰიპერექსპრესია სიმსივნის წარმოქმნასთან დაკავშირებული არ არის.ErbB4 ზოგიერთი სიმსივნის დროს ანტიონკოგენის როლს ასრულებს თუმცა აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით კვლევის გაგრძელებაა აუცილებელი.კვლევის შედეგების მიხედვით,რომელიც ჩატარდა ალესია მორატოს მიერ 2023 წელს ნათელი ხდება,რომ ERBB რეცეპტორებს შეუძლიათ STAT ცილების აქტივაციაც როგორც პირდაპირი მოქმედების შედეგად ისე JAK კინაზას დახმარებით.ფოსფორილირების შემდეგ ისინი უჯრედის ბირთვში ტრანსლოცირდებიან.სხვადასხვა STAT ცილებს ექსპრესიის განსხვავებული პატერნები და უჯრედული პროცესების რეგულაციის სხვადასხვა უნარი აქვს.STAT/EerbB ინტერაქცია ფიზიოლოგიურ პირობებში მნიშვნელოვანია ლობულოალვეოლარული განვითარებისათვის ასევე პროლაქტინის გენთა ექსპრესიისათვის რაც შემდგომში ლაქტაციის პროცესისათვის არის გადამწყვეტი.Erbb3 და Erbb4 რეცეპტორების არმქონე თაგვებმა გამოავლინეს STAT5 დისფუნქცია რამაც გამოიწვია ლობულოალვეოლარული განვითარების დეფექტები და პროლაქტინის მაკოდირებელი გენების ექსპრესიის დაქვეითება. ErbB4 აღნიშნული პროცესების ძლიერ აქტივატორს წარმოადგენს რაც შეეხება ErbB3 მისი ფიზიოლოგიური როლი ბოლომდე გარკვეული არ არის თუმცა სავარაუდოა რომ ის ლობულოალვეოლარული განვითარების გარკვეული ეტაპების დასრულების შემდეგ აპოპტოზის პროცესში მონაწილეობს და მისი მუტაცია მკერდის მრავალი ტიპის სიმსივნის დროს გვხვდება.</p><figure id="figure-vnyshqrezcmeu3e4bf"><iframe id="vnyshqrezcmeu3e4bf" src="https://www.youtube.com/embed/6KiLt2yt5xI" class="w-full bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9" allow="autoplay; encrypted-media" allowFullScreen="" data-url="https://www.youtube.com/watch?v=6KiLt2yt5xI" data-corners="default" data-fullWidth="false"></iframe></figure><h2>გამოყენებული ლიტერატურა</h2><p>Alessia Morato, Paolo Accornero Russell C. Hovey Journal of Mammary Gland Biology and Neoplasia (2023) 28:10 ERBB Receptors and Their Ligands in the Developing Mammary Glands<br>of Different Species: Fifteen Characters in Search of an Author&nbsp;<br></p><p>Cancer Cell Signalling Edited by&nbsp;<br>Amanda Harvey&nbsp;<br>Biosciences, Brunel University, London, UK&nbsp;</p><p>"უჯრედული პროცესების რეგულაციის პრინციპები" დ.მიქელაძე ნ.ნაცვლიშვილი</p>

EGF ( ეპიდერმისის ზრდის ფაქტორთა რეცეპტორების მოქმედების მექანიზმი და მათი როლი ონკოლოგიაში

HER3-EGFR complex,  Raf/MEK/ERK (MAPK) pathway

<p><br></p><h2>ზრდის ფაქტორების მოქმედების მოლეკულური მექანიზმი MAP კასკადის აქტივაციის პროცესი</h2><p>ზრდის ფაქტორები ცილა-პეპტიდოვანი ბუნების ნივთიერებებია რომლებიც უჯრედის პროლიფერაციასა და დიფერენცირებას უზრუნველყოფენ ჰორმონებისაგან განსხვავებით ისინი არ სინთეზირდებიან სპეციალურ ენდოკრინულ ჯირკვლებში და მათი მოქმედების არეალი ძალიან მცირეა. მრავალ მათგანს აუტოკრინული რეგულაცია ახასიათებს. მათი პეპტიდური ბუნების გამო სასიგნალო უჯრედიდან გამოყოფის შემდგომ მათი კონცენტრაცია სწრაფად ქვეითდება თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში ეს ნივთიერებები დეპონირდება და საჭიროების მიხედვით ხელმეორედ გამოიყოფა.ხშირ შემთხვევაში ერთსა და იმავე ზრდის ფაქტორებს დიამეტრალურად განსხვავებული ეფექტები აქვთ ამის მაგალითია ეპიდერმისის ზრდის ფაქტორი ეპითელური ქსოვილის პროლიფერაციასა და დიფერენცირებას განაპირობებს თუმცა იგივე ზრდის ფაქტორი კბილის მეზენქიმური უჯრედების პროლიფერაციას აკავებს.მათი დიამეტრალურად განსხვავებული მოქმედება განპირობებულია თიროზინკინაზურ რეცეპტორებს შორის არსებული განსხვავებებით და მათ შორის არსებული ცილა-ცილოვან ურთიერთქმედებებით.მათი განსხვავებული ეფექტები განპირობებულია იმ ადაპტორული ცილებითაც,რომლებიც აქტივდება ზრდის ფაქტორთა რეცეპტორების აქტივაციის შემდეგ.&nbsp;</p><p>ზრდის ფაქტორთა რეცეპტორები სამი ნაწილისაგან შედგება უჯრედგარე, უჯრედშირისი (ტრანსმემბრანული) და უჯრედშიდა დომენებისაგან.უჯრედგარე დომენთან ლიგანდის მიერთების შემდეგ ხდება რეცეპტორთა დიმერიზაცია და მათი უჯრედშიდა დომენები ტრანსფოსფორილირებას იწყებს რის შემდეგაც იმატებს უჯრედშიდა დომენის უარყოფითი მუხტი და რეცეპტორის კატალიზური დომენი იძენს ადაპტორული ცილების მიერთების უნარს. ადაპტორული ცილები SH2 რეგიონის შემცველი ციტოპლაზმური ცილებია რომლებიც აგრძელებენ ბიოლოგიური ინფორმაციის გადაცემის პროცესს.ადაპტორული ცილები თიროზინკინაზური რეცეპტორების დომენებს სწორედ SH2 რეგიონის საშუალებით ამოიცნობს.ადაპტორულ ცილას რეცეპტორთან მიერთების შემდეგ კონფორმაცია ეცვლება თუ ის ფერმენტია იცვლება მისი აქტივობაც.დღესდღეისობით მრავალი ადაპტორული ცილაა აღმოჩენილი თუმცა ფერმენტული აქტივობა მხოლოდ ფოსფოლიპაზა CY გააჩნია ამ ცილას&nbsp; MAP კასკადში ჩართვის &nbsp;პარალელურად შეუძლია TPI და DAG წარმოქმნა ამიტომ ზრდის ფაქტორთა აქტივაციას ხშირ შემთხვევაში უჯრედში კალციუმის კონცენტრაციის მატება ახლავს თან.</p><figure id="figure-s6byo9jgubme1pyro1" class=""><img id="s6byo9jgubme1pyro1" src="https://cdn.durable.co/blocks/33vbqxlnvjgQI6KIR8aVs2uB4VnM1bQxWE5kTxhTwHdV6Lyc1Tj7EQfjJzjGpWkS.jpg" alt="" title="" class="object-cover bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;" data-corners="default" data-aspect="16:9" data-caption="სურათი 1 ზრდის ფაქტორთა რეცეპტორების აგებულება " data-positionx="undefined" data-positiony="undefined" data-fullwidth="false" data-mce-src="https://cdn.durable.co/blocks/33vbqxlnvjgQI6KIR8aVs2uB4VnM1bQxWE5kTxhTwHdV6Lyc1Tj7EQfjJzjGpWkS.jpg" data-mce-style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;"><figcaption class="body-normal text-gray-500 mt-2">სურათი 1 ზრდის ფაქტორთა რეცეპტორების აგებულება</figcaption>აუცილებელია აღინიშნოს,რომ ზრდის ფაქტორთა მოქმედების მთავარ მიზანს ბიოლოგიური ინფორმაციის უჯრედის ბირთვამდე მიტანა და გენეტიკურ აპარატზე მოქმედება წარმოადგენს რაც როგორც აღინიშნა უჯრედის პროლიფერაციასა და დიფერენციაციას უწყობს ხელს. ამ პროცესში წამყვან როლს Ras ცილა ასრულებს რომლის სამი სხვადასხვა სპლაისური ვარიანტია აღმოჩენილი K-Ras H-Ras და N-Ras მათ უჯრედში სხვადასხვა ლოკალიზაცია და პროცესების რეგულაციის სხვადასხვა უნარი აქვთ Ras ცილა Gცილის ჰომოლოგიურია &nbsp;და მისი აქტივაცია Ras-GDP Ras GTP-თი ჩანაცვლების შედეგად ხდება თუმცა ამისათვის უპირველესად ზრდის ფაქტორების - რეცეპტირთა ლიგანდით აქტივაცია დიმერიზაცია და ტრანსფოსფორილირებაა აუცილებელი რის შემდეგაც ზრდის ფაქტორთა რეცეპტორების კატალიზური დომენები კონფორმაციას იცვლის და ამოიცნობს ადაპტორულ ცილებს ადაპტორული ცილები შუალედურ ცილებს იკავშირებს და მხოლოდ ამის შემდეგ აქტივდება Ras ცილა. გამოდის რომ ამ ცილის აქტივაციისათვის მინიმუმ ოთხი სხვადასხვა ცილის აქტივაციაა საჭირო.აქტივირებული Ras ცილა ჩამოსცილდება ამ კომპლექსს და ტრანსლოცირდება უჯრედის ბირთვში,სადაც ააქტივებს RAF ცილას რომელსაც ორი დომენი აქვს ერთის საშუალებით ის უკავშირდება შუალედურ ცილებს ხოლო მეორე დომენით ის ტრანსფოსფორილირების რეაქციას ახორციელებს. ეს კიდევ სხვა კინაზას ააქტივებს ის კი MAP კინაზას რომელიც პროტეინკინაზურ რეაქციათა კასკადს უდებს სათავეს,რომელსაც &nbsp;MAP ანუ მიტოგენებით აქტივირებული კასკადი ეწოდება,რომელსაც ინტერფაზაში მყოფი უჯრედი მიტოზში გადაჰყავს. ამ პროცესის თითოეულ სტადიაზე ატფ-ის თანდათანობით უფრო მეტი კონცენტრაციაა საჭირო რამაც შეიძლება ატფ დეფიციტი და უჯრედის სიკვდილი გამოიწვიოს.ამ პროცესის კიდევ ერთი მალიმიტირებელი სტადია GTP/ GDP თანაფარდობაა, რადგან Ras ის აქტივაციისათვის სწორედ Ras-GDP Ras GTP-თი ჩანაცვლებაა აუცილებელი მეორეს მხრივ ეს პროცესი განსაზღვრავს უჯრედის ენერგეტიკულ მდგომარეობას რადგან GTP- ATP &nbsp;საშუალებით ფოსფორილირდება&nbsp;</figure><p>ATP + GDP &lt;----&gt; GTP + ADP</p><figure id="figure-97b37dy41vme1rbw2b"><img id="97b37dy41vme1rbw2b" src="https://cdn.durable.co/blocks/18IpkBXob4T6H40KhDZ9dMlMCt4JbzR7Zuas9vJYFrxIyaJek7mKDJqZpnAHVCkZ.png" alt="" title="" class="object-cover bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;" data-corners="default" data-aspect="16:9" data-caption="MAP კასკადი" data-positionx="undefined" data-positiony="undefined" data-fullwidth="false" data-mce-src="https://cdn.durable.co/blocks/18IpkBXob4T6H40KhDZ9dMlMCt4JbzR7Zuas9vJYFrxIyaJek7mKDJqZpnAHVCkZ.png" data-mce-style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;"><figcaption class="body-normal text-gray-500 mt-2">MAP კასკადი</figcaption></figure><p>MAP-კასკადის წარმართვისათვის წამყვან როლს პროტეინკინაზა ERK ასრულებს რომელიც მრავალფუნქციური პროტეინკინაზაა და ასობით ცილის ფოსფორილირებას განაპირობებს და მრავალ პროცესს არეგულირებს. Ras ცილა გარდა MAP კასკადისა სხვა პროცესებშიც მონაწილეობს მისი ეფექტორია პროტეინკინაზა AKT იგივე პროტეინკინაზა B შეიძლება ითქვას,რომ ეს ორი სასიგნალო გზა ხშირ შემთხვევაში ერთმანეთის პარალელურად მუშაობს.</p><figure id="figure-flk7pkti4gme1rem3e"><img id="flk7pkti4gme1rem3e" src="https://cdn.durable.co/blocks/2cyLYXm72uMeklFTtdzjeA7qT8nPTmyDMC4LS0cLDfMjetx0sYHsxd444yYJ6ytp.png" alt="" title="" class="object-cover bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;" data-corners="default" data-aspect="16:9" data-caption="PI3K/AKT PLCY და MAP კასკადის პარალელური აქტივაცია" data-positionx="undefined" data-positiony="undefined" data-fullwidth="false" data-mce-src="https://cdn.durable.co/blocks/2cyLYXm72uMeklFTtdzjeA7qT8nPTmyDMC4LS0cLDfMjetx0sYHsxd444yYJ6ytp.png" data-mce-style="aspect-ratio: 16/9; object-position: center center;"><figcaption class="body-normal text-gray-500 mt-2">PI3K/AKT PLCY და MAP კასკადის პარალელური აქტივაცია</figcaption></figure><p>უშუალოდ MAP კასკადის აქტივაცია განაპირობებს რიბოსომული S6 ცილების სინთეზს დაჩქარებას და ისეთი ტრანსკრიპციული ფაქტორების აქტივაციას&nbsp; როგორიცაა C-FOS C-Jun და C-myc და ამ გზებით ის უჯრედთა პროლიფერაციას და დიფერენციაციას უწყობს ხელს. C-FOS C-Jun და C-myc მყისიერი მატება უჯრედში მიმდინარე თითქმის ყველა პროცესის დროს მკვეთრად იმატებს და გარეფაქტორების ზემოქმედების დასრულების შემდეგ მალევე ქვეითდება ამიტომ მათ მესამეულ მესენჯერებს უწოდებენ.</p><figure id="figure-t9y0jztf9ome1svgi4" data-full-width=""><iframe id="t9y0jztf9ome1svgi4" src="https://www.youtube.com/embed/ql62kMK3BrM" class="w-full bg-gray-100 rounded-2xl md:rounded-3xl lg:rounded-4xl" style="aspect-ratio: 16/9;" allowfullscreen="" data-url="https://www.youtube.com/watch?v=ql62kMK3BrM" data-corners="default" data-fullwidth="true" data-mce-src="https://www.youtube.com/embed/ql62kMK3BrM" data-mce-style="aspect-ratio: 16/9;"></iframe></figure><p><br></p><h3><strong>გამოყენებული ლიტერატურა</strong><br><strong>დ.მიქელაძე ნ.ნაცვლიშვილი „უჯრედული პროცესების რეგულაციის პრინციპები“</strong></h3>

CellSignal

მოლეკულური მედიცინის პლატფორმა-უჯრედიდან კლინიკამდე

EGF ( ეპიდერმისის ზრდის ფაქტორთა რეცეპტორების მოქმედების ...

MAP კასკადის აქტივაციის პროცესი